فهرست سریع فصل‌ها
مبتدیفصل 4 از 20⏱ حدود 10 دقیقه

🧭آموزش حرکت بین فایل‌ها و پوشه‌ها در Yazi

hjkl، پرش‌ها، gg و G، میان‌برهای g، تاریخچه‌ی رفت و برگشت.

اگه Vim کار کرده باشی، این فصل رو با لبخند رد می‌کنی. اگه نه، فقط ۱۰ دقیقه وقت بذار؛ این چهار تا کلیدh j k l رو تا آخر عمر لازم داری.

حرکت پایه

کلیدکاربرد
kیه ردیف بالامعادل کلید ↑
jیه ردیف پایینمعادل کلید ↓
lورود به پوشه‌ی زیر مکان‌نما؛ برای فایل از Enter استفاده کنمعادل کلید →
hبرگشت به پوشه‌ی والدمعادل کلید ←
g⇒gپرش به اولین آیتم لیست
Gپرش به آخرین آیتم لیست
Kاسکرول پیش‌نمایش به بالا (۵ واحد)
Jاسکرول پیش‌نمایش به پایین (۵ واحد)
💡چرا hjkl؟
دستت روی ردیف خونه‌ی کیبورد می‌مونه و هیچ‌وقت مجبور نیستی بری سراغ کلیدهای جهت‌نما. اولش عجیبه، بعد سه روز عادت می‌کنی، بعد یه ماه توی مرورگر هم ناخودآگاه j می‌زنی 😄

پرش‌های سریع با پیشوند g

کلید g یه «پیشوند» ــه؛ یعنی می‌زنیش و منتظر کلید بعدی می‌مونه (یه منوی کوچولو هم پایین صفحه ظاهر می‌شه که بهش می‌گن which). این‌ها پیش‌فرض‌های رایج‌ان:

کلیدکاربرد
g⇒hبرو به خانه — یعنی ~/
g⇒cبرو به ~/.config
g⇒dبرو به ~/Downloads
g⇒tبرو به سطل زباله
g⇒Spaceپنجره‌ی ورود مسیر دستی (cd تعاملی با تکمیل خودکار)
📌لیست دقیق پیشوند g
بسته به نسخه‌ی یازی ممکنه چندتاشون کم و زیاد بشه. مطمئن‌ترین راه: F1 رو بزن و حرف g رو تایپ کن تا فقط همین‌ها فیلتر بشن. توی فصل keymap یاد می‌گیری خودت میان‌بر دلخواه بسازی (مثلاً g ⇒ p برای پروژه‌هات).

پرش با fzf و zoxide — سلاح مخفی

کلیدکاربرد
zجست‌وجوی فازی در زیرشاخه‌ها با fzf و پرش به پوشه یا فایل
Zپرش به پوشه‌های پربازدید با zoxideبه fzf هم نیاز داره

برای اینکه Z کار کنه، zoxide باید توی شلت مقداردهی شده باشه تا تاریخچه‌ی پوشه‌ها رو یاد بگیره. این خط رو به ~/.bashrc اضافه کن:

~/.bashrc
bash

eval "$(zoxide init bash)"
# برای zsh:  eval "$(zoxide init zsh)"
# برای fish: zoxide init fish | source

چند روز که با شل توی پوشه‌ها بچرخی، zoxide یاد می‌گیره کجاها بیشتر می‌ری. بعدش داخل یازی Z بزن، بنویس dow و مستقیم بپر توی ~/Downloads.

تاریخچه‌ی رفت و برگشت

یازی مثل مرورگر تاریخچه داره: H برای عقب و L برای جلو. اگه میان‌بر جایگزین میخوای، میتونی نمونه‌ی زیر رو اضافه کنی. حواست باشه بعضی ترمینال‌ها Ctrl + i رو با Tab یکی میگیرن؛ توی این حالت از همون H و L استفاده کن:

~/.config/yazi/keymap.toml
toml

[[mgr.prepend_keymap]]
on   = "<C-o>"
run  = "back"
desc = "برگشت به پوشه‌ی قبلی در تاریخچه"

[[mgr.prepend_keymap]]
on   = "<C-i>"
run  = "forward"
desc = "رفتن جلو در تاریخچه"

حرکت‌های حرفه‌ای‌تر

حرکت درصدی و صفحه‌ای

دستور arrow فقط عدد نمی‌گیره؛ می‌تونه درصد صفحه هم بگیره. مثلاً این‌ها رو ببین:

keymap.toml
toml

[[mgr.prepend_keymap]]
on  = "<C-d>"
run = "arrow 50%"        # نصف صفحه پایین

[[mgr.prepend_keymap]]
on  = "<C-u>"
run = "arrow -50%"       # نصف صفحه بالا

[[mgr.prepend_keymap]]
on  = [ "g", "H" ]
run = "arrow 0vp"        # بالای بخش دیده‌شده (مثل H در ویم)

[[mgr.prepend_keymap]]
on  = [ "g", "M" ]
run = "arrow 50vp"       # وسط

[[mgr.prepend_keymap]]
on  = [ "g", "L" ]
run = "arrow 100vp"      # پایین

مکان‌نما همیشه وسط بمونه

اگه دوست داری موقع اسکرول، ردیف انتخاب‌شده هیچ‌وقت نچسبه به لبه‌ی صفحه، گزینه‌ی scrolloff رو زیاد کن:

~/.config/yazi/yazi.toml
toml

[mgr]
scrolloff = 5      # پنج ردیف فاصله از بالا و پایین
# یا اگه عدد خیلی بزرگ بذاری، مکان‌نما دقیقاً وسط قفل می‌شه:
# scrolloff = 200

دنبال کردن لینک‌های نمادین

وقتی روی یه symlink ایستادی و می‌خوای بری سراغ مقصد واقعیش، دستور follow کمکت می‌کنه:

keymap.toml
toml

[[mgr.prepend_keymap]]
on   = [ "g", "l" ]
run  = "follow"
desc = "پرش به مقصد واقعی لینک"
🚀تمرین ۵ دقیقه‌ای
یازی رو باز کن، فقط با j k l h برو تا /etc/systemd/system، بعد با gg و G بین اول و آخر لیست بپر، بعد با g ⇒ h برگرد خونه. سه بار تکرار کن؛ عضله‌ی حافظه‌ت می‌سازه.

منبع برای بررسی جزئیات و تغییرات نسخه‌ها: کلیدهای پیش‌فرض نسخه‌ی 26.9.1.

آموزش کار با Yazi برای توزیع‌های مختلف لینوکس کاربرد داره؛ مثال‌های نصب و تنظیم محیط با اولویت کاربری نوشته شدن که فدورا رو با تنظیمات پیش‌فرض نصب کرده. دستور نصب بسته‌ها و ابزارهای جانبی در توزیع‌های دیگه ممکنه متفاوت باشه.