فهرست سریع فصل‌ها
مبتدیفصل 6 از 20⏱ حدود 13 دقیقه

📦کپی، انتقال، حذف و تغییر نام فایل در Yazi

yank و paste، سطل زباله، حذف دائمی، تغییر نام دسته‌جمعی و لینک‌ها.

این فصل نون‌شب یازیه. کپی، برش، پیست، حذف، تغییر نام و ساخت. همه‌شون ناهمگام‌ان، یعنی موقع کپی کردن یه پوشه‌ی ۱۰ گیگی می‌تونی بری سراغ کار بعدی.

کپی، برش و پیست

کلیدکاربرد
yyank — کپی کردن فایل‌های انتخاب‌شده یا فایل زیر مکان‌نما
xcut — برش (فایل بعد از پیست از مبدأ حذف می‌شه)
ppaste — چسبوندن در پوشه‌ی فعلی
Ppaste با بازنویسی؛ اگه فایل هم‌نام باشه رد می‌شه روش
Yلغو وضعیت yank
Xلغو وضعیت cut

وقتی y می‌زنی، فایل‌ها توی «کلیپ‌بورد داخلی یازی» می‌رن (نه کلیپ‌بورد سیستم). با p هرجا بخوای می‌چسبونیشون. اگه فایل هم‌نام وجود داشته باشه، یازی ازت می‌پرسه که بازنویسی بشه یا نه — مگه اینکه با P پیست کرده باشی که مستقیم رد می‌شه روش.

🚀کپی بین دو تب
قوی‌ترین workflow: توی تب ۱ فایل‌ها رو y کن، با 2 برو تب دوم، p بزن. تمام. توی فصل تب‌ها بیشتر توضیح دادم.

حذف: سطل زباله در برابر حذف دائمی

کلیدکاربرد
dفرستادن به سطل زباله (قابل بازگردانی)
Dحذف دائمی و بی‌بازگشت — با تأیید
g⇒tرفتن به سطل زباله برای بازیابی
🎩سطل زباله روی فدورا
سطل زباله‌ی لینوکس معمولاً برای فایل‌های پوشه‌ی خانه زیر ~/.local/share/Trash قرار میگیره. Yazi برای حذف معمولی به trash-cli وابسته نیست؛ این ابزار برای بررسی و بازیابی از خط فرمان مفیده:
terminal
bash

sudo dnf install trash-cli
trash-list      # لیست چیزهایی که حذف کردی
trash-restore   # بازگردانی تعاملی
نکته‌ی مهم: اگه فایل روی یه پارتیشن دیگه (مثلاً هارد اکسترنال) باشه، سطل زباله‌ی جدا روی خودِ اون پارتیشن ساخته می‌شه.
🔥D یعنی واقعاً D
حذف دائمی وارد سطل زباله نمیشه و بازیابی اون تضمین‌شده نیست. اگه می‌خوای این کلید همیشه ازت تأیید بگیره (پیش‌فرض می‌گیره) دستکاریش نکن. اگه هم می‌خوای بدون سؤال حذف کنه (توصیه نمی‌کنم!) گزینه‌ی --force هست.

ساخت فایل و پوشه

کلید a رو بزن (مخفف add). یه ورودی باز می‌شه:

  • اسم بدون اسلش مثل notes.md ⟵ یه فایل خالی می‌سازه.
  • اسم با اسلش آخر مثل projects/ ⟵ یه پوشه می‌سازه.
  • مسیر تودرتو مثل a/b/c/file.txt ⟵ همه‌ی پوشه‌های میانی رو هم خودش می‌سازه. خیلی به‌دردبخوره!

تغییر نام — تکی و دسته‌جمعی

کلید r برای تغییر نام فایل زیر مکان‌نماست. جالبیش اینه که پسوند فایل به‌طور پیش‌فرض بعد از مکان‌نما قرار میگیره تا راحت‌تر اسم اصلی رو ویرایش کنی.

Bulk rename: تغییر نام ۵۰ تا فایل با هم

این قابلیت واقعاً جادوییه. چند تا فایل رو انتخاب کن، بعد r بزن. یازی اسم همه‌ی اون فایل‌ها رو توی یه فایل متنی می‌ریزه و ویرایشگر پیش‌فرضت ($EDITOR) رو باز می‌کنه. هر خط رو که عوض کنی و ذخیره کنی و ببندی، همون تغییر روی فایل واقعی اعمال می‌شه.

اول EDITOR رو ست کن
bash

echo 'export EDITOR=nvim' >> ~/.bashrc   # یا vim یا nano یا "code --wait"
source ~/.bashrc

مثلاً می‌تونی توی nvim با یه دستور :%s/IMG_/عکس-/ اسم صدتا عکس رو یه‌جا عوض کنی. اگه می‌خوای برای این کار از ویرایشگر دیگه‌ای استفاده کنی:

~/.config/yazi/yazi.toml
toml

[[opener.bulk-rename]]
run   = "code --wait %s"
block = true

[[open.prepend_rules]]
url = "bulk-rename.txt"
use = "bulk-rename"

لینک‌ها: نمادین و سخت

کلیدکاربرد
-ساخت symlink با مسیر مطلق از فایل‌های yank‌شده
_ساخت symlink با مسیر نسبی
Ctrl⇒-ساخت hardlink

روند کار: اول فایل مبدأ رو y کن، بعد برو توی پوشه‌ی مقصد و یکی از این‌ها رو بزن. برای کانفیگ‌های dotfiles حرف نداره.

کپی کردن مسیر فایل‌ها

کلیدکاربرد
c⇒cکپی مسیر کامل فایل توی کلیپ‌بورد سیستم
c⇒dکپی مسیر پوشه‌ی حاوی فایل
c⇒fکپی فقط نام فایل با پسوند
c⇒nکپی نام فایل بدون پسوند
🎩کلیپ‌بورد روی وی‌لند
برای کلیپ‌بورد محلی روی Wayland، wl-clipboard و روی X11، xclip یا xsel رو نصب کن. بعضی ترمینال‌ها از OSC 52 هم پشتیبانی میکنن؛ رفتار کپی روی SSH به همین پشتیبانی و تنظیمات ترمینال بستگی داره.

دیدن پیشرفت کارها

کلید w مدیر وظایف رو باز می‌کنه. اونجا می‌بینی چه کپی‌هایی در جریانه، چند درصد پیشرفت داشتن، و اگه کاری شکست خورده چرا شکست خورده. با Enter جزئیات یه وظیفه رو می‌بینی و با x کنسلش می‌کنی.

مجوزها با chmod

یازی به‌طور پیش‌فرض کلید chmod نداره ولی یه پلاگین رسمی داره. با ya نصبش کن:

terminal
bash

ya pkg add yazi-rs/plugins:chmod
~/.config/yazi/keymap.toml
toml

[[mgr.prepend_keymap]]
on   = [ "c", "m" ]
run  = "plugin chmod"
desc = "تغییر مجوز فایل‌های انتخاب‌شده"

البته همیشه می‌تونی خیلی ساده با کلید ; یه دستور شل بزنی: chmod +x %s. توی فصل شل کامل توضیحش دادم.

🚀تمرین واقعی
یه پوشه‌ی تست بساز، توش ۵ تا فایل بریز، سه‌تاش رو انتخاب کن، به یه پوشه‌ی جدید منتقلشون کن، بعد اسم هر سه رو با bulk rename عوض کن، بعد دوتاشون رو بفرست سطل زباله و با g ⇒ t سطل زباله رو باز کن و از منوی O گزینه‌ی بازیابی رو انتخاب کن. اگه این سناریو رو بدون نگاه کردن به چیت‌شیت انجام دادی، مرحله‌ی مبتدی تموم شده ✅

منبع برای بررسی جزئیات و تغییرات نسخه‌ها: عملیات فایل و میان‌برهای رسمی.

آموزش کار با Yazi برای توزیع‌های مختلف لینوکس کاربرد داره؛ مثال‌های نصب و تنظیم محیط با اولویت کاربری نوشته شدن که فدورا رو با تنظیمات پیش‌فرض نصب کرده. دستور نصب بسته‌ها و ابزارهای جانبی در توزیع‌های دیگه ممکنه متفاوت باشه.